Jan Staruch

O mnie

Urodzony 13 stycznia 1997 roku w Olsztynie. W roku 2016 ukończył z wyróżnieniem Szkołę Muzyczną II stopnia w PSM I i II st. imienia Fryderyka Chopina w Olsztynie, w klasie skrzypiec mgr Doroty Obijalskiej, a także wystąpił jako solista w Filharmonii Warmińsko-Mazurskiej. W 2019 ukończył studia licencjackie na Akademii Muzycznej imienia Stanisława Moniuszki w Gdańsku w’ klasie skrzypiec prof. dr hab. Andrzeja Konstantego Kulki, a w czerwcu 2022 roku uzyskał tytuł magistra sztuki na tej samej uczelni w klasie prof. dr hab. Karoliny Piątkowskiej-Nowickiej oraz prof. dr hab. Anny Wandtke-Wypych, występując podczas recitalu dyplomowego w roli solisty z pianistą Piotrem Pawlakiem i Orkiestrą Kameralną BalticAlians. Podczas koncertu nastąpiła również prapremiera utworu „flocculus” Jakuba Pawlaka, napisanego specjalnie na to wydarzenie. W czasie studiów brał udział w szeregu projektów kameralnych i orkiestrowych, występując jako koncertmistrz Orkiestry Akademickiej oraz Orkiestry Kameralnej BalticAlians. Wystąpił w roli solisty podczas międzynarodowego projektu w Filharmonii Bałtyckiej oraz podczas międzynarodowych festiwali „Metropolia jest ok”, „Języki Muzyki” czy jako kameralista na festiwalu „NeoArte”. Wielokrotny stypendysta Rektora Akademii Muzycznej w Gdańsku oraz Marszałka Województwa Warmińsko-Mazurskiego.

W sezonie 2020/2021 zdobył 8 nagród na międzynarodowych konkursach muzycznych w duecie PrismDuo w tym, pierwszą nagrodę na „X Concorso Internazionale Per Giovani Musicisti”, „13 Concorso Internazionale Musicale „Luigi Cerritelli”, „I Nice International Music Competition”, „I Międzynarodowy Konkurs Muzyczny AVIS”, „2 nagrodę na The Progressive Musicians Online Classics Competition 2020”, „II International Online Instrumental Performance Competition, Toronto”, „Medici International Music Competition 2021” oraz 3 nagrodę na „VI Odin International Music Online Competition”. W roku akademickim 2021/2022 otrzymał 1 nagrodę jako solista na Royal Sound Music Competition w Kanadzie oraz na Adria Art Fest w Słowenii, a także podczas 10 Concorso Musicale Internazionale Citta di Palmanova i I nagrodę oraz nagrodę za najlepszy występ na Vienna Virtuoso Festiwal.

W roku 2023 został finalistą konkursu o Stypendium im. Stanisława Wyspiańskiego, został również laureatem kilku międzynarodowych konkursów oraz otrzymał platynową nagrodę i nagrodę za najlepsze wykonanie kompozycji L. van Beethovena na „Beethoven International Music Competition 2023”, a także otrzymał 1 nagrodę na 4th Swiss International Music Competition. W czerwcu 2023 roku ukończył studia podyplomowe na kierunku menedżer kultury w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie. W grudniu 2018 roku stworzył Orkiestrę Kameralną BalticAlians, która współpracowała z wieloma znakomitymi artystami między innymi: Jakubem Jakowiczem, Christianem Eliottem, Georgiem Tchitchinadze, Karoliną Piątkowską-Nowicką, Robertem Kwiatkowskim, Cezariuszem Gadziną, Robertem Kabarą i wieloma innymi. Oprócz orkiestry stworzył cykl Widowisk Artystycznych „Artystą Być”. Pierwsze widowisko miało swoją premierę w lutym 2019 roku, a druga edycja odbyła się w listopadzie 2021 roku. Natomiast w listopadzie 2020 roku założył Fundację Wspierania Działań Artystycznych BalticAlians, która zajmuje się organizowaniem wydarzeń kulturalnych, wykonywanych przez młodych artystów oraz wspierających młodych twórców, w szczególności muzyków. Fundacja w ostatnich latach zorganizowała ponad 25 wydarzeń artystycznych, angażując ponad 150 młodych artystów w ich wykonanie.

W latach 2021-2023 pracował jako nauczyciel skrzypiec w Samorządowej Szkole Muzycznej w Dywitach. W sezonie 2023-2024 pracował jako specjalista w dziale organizacji pracy artystycznej w Warszawskiej operze Kameralnej. Aktualnie doktorant w szkole doktorskiej Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie na Wydziale Sztuki, dziedzina naukowa - sztuki muzyczne. W 2025 roku brał udział w programie Muzyk Rezydent organizowanym przez NIMiT finansowany przez MKiDN. W 2025 roku Zdobył Grand Prix na międzynarodowym konkursie w kategorii kameralista w duecie VistaDuo w składzie Jan Staruch-skrzypce i Bartosz Wiśniewski-fortepian, podczas konkursu odbywającego się w ramach XXV edycji International Summer Academy – Festiwal and Competition “Music Without Limits” w Druskiennikach na Litwie a także zaprezentował premierę swojego projektu doktoranckiego pt. Brzmienia Czasu podczas 9 Dni Muzyki Wokalnej w Gdyni w Konsulacie Kultury w Gdyni oraz powtórną premierę na Uniwersytecie Warmińsko-Mazurskim w Olsztynie.

Brzmienia Czasu

Projekt „Brzmienia Czasu”, którego pomysłodawcą jest Jan Staruch, opiera się na sześciu kompozycjach współczesnych na skrzypce, głos i elektronikę,  inspirowane badaniami Głównego Urzędu Statystycznego „Budżet czasu ludności w Polsce” opisującymi na jakie aktywności poświęcamy swój czas. Każdy z utworów jest muzycznym ujęciem codziennych aktywności – od pracy zawodowej i nauki przez relacje społeczne, aż po odpoczynek, użytkowanie mass mediów czy codzienną rutynę – tworząc wspólnie artystyczny ujęcie naszej rzeczywistości.

W projekcie bierze udział skrzypek oraz 6 śpiewaków o różnych głosach sopran, mezzosopran, alt, kontra tenor, tenor i bas, tak aby przestawione głosy dzięki dużej różnorodności w pewnym sensie reprezentowały ogół społeczeństwa, wpisując się w narrację całego projektu. Utwory Brzmień Czasu podzielono tak, aby rozpocząć od najwyższego głosu (sopran) i schodzić z rejestrem stopniowo aż do najniższego głosu (bas), co symbolizuje upływ czasu i coraz większe zmęczenie trudami codzienności czyli „rozładowujący się akumulator”.

W powstałych kompozycjach ich twórcy traktują głos jak instrument muzyczny, zdolny do niebywałej imitacji dźwięków otaczającej nas rzeczywistości, zrywając niejako z dotychczasową praktyką w utworach na skrzypce i głos, w której glos pełni rolę przekaźnika warstwy słownej. Dzięki temu utwory przestają być osadzone w przekazie słowa, a przejdą na poziom uniwersalnego, ponadnarodowego języka muzycznego.

Materiał promocyjny: Sounds of Time promotion

Integralną część projektu stanowi wizualny cykl Joanny Kaczmarczyk, obejmujący obiekty, tkaniny i instalacje przestrzenne, prezentowane w formie wideo dokumentującego proces twórczy. Prace te stanowią dopełnienie muzycznej wizji – tworząc wielowarstwowy dialog pomiędzy dźwiękiem, obrazem i ideą przemijania.

„Brzmienia Czasu” to dźwiękowo-wizualna refleksja nad współczesnością – próbą uchwycenia jej emocji, napięć i rytmu poprzez współczesny język sztuki, w którym tradycja spotyka się z technologią, a czas staje się materią artystyczną. 

Premiera Brzmień Czasu odbyła się 11 października 2025 roku w Konsulacie Kultury w Gdyni podczas 9. Dni Muzyki Wokalnej w Gdyni

Powtórna premiera miała miejsce 8 listopada 2025 roku na Uniwersytecie Warmińsko-Mazurskim w Olsztynie

Repertuar

• „Child of yesterday” – Cornelia Zambila
• „It takes time to learn things” - obraz pracy zawodowej i nauki
• „Tara” - obraz życia towarzyskiego i rozrywek, a także religijności
• „remON/OFFt” - obraz prac i zajęć domowych
• „waving of swarm” - obraz drogi do pracy i korzystania z massmediów
• „being dreamt” - obraz rutyny wieczornej

„Child of yesterday” – Cornelia Zambila

„Należę do tych, którzy boją się poranków. Koszmary i niespokojny sen, a także skłonność do stanów lękowych nie pomagają w witaniu nowego dnia z entuzjazmem, ale zostałam rodzicem i poczułam się odpowiedzialna za świat, jaki pozostawia po sobie nasze pokolenie: świat eksplodujący konfliktami, niebezpieczeństwami i nadużyciami władzy, wobec których czuję się bezsilna. Poprzez moją kompozycję eksperymentuję z dialogiem pomiędzy dwiema wizjami o poranku: wizją osoby dorosłej i wizją wciąż wierzącego dziecka. Jako wyzwanie próbuję odkryć idealny poranek, w którym koszmary są zamiast tego pięknymi wyobrażeniami o krainie snów, w której czujemy się na tyle pewni, że możemy ją porzucić i wkroczyć w nowy dzień z ekscytacją i wiarą w lepszy świat… Medytacja nad idealnym światem, którego mam nadzieję, że nasze dzieci będą miały jeszcze szansę doświadczyć.” ~ Cornelia Zambila

„It takes time to learn things” - obraz pracy zawodowej i nauki

„W kompozycji „It takes time to learn things” starałem się rozwinąć estetycznie temat uporczywej dostępności, poprzez stworzenie rotacyjnych struktur, które nie są przetwarzane, lecz ewoluują w pozornie rozczarowujący sposób. Głos, który prowadzi melodię/materiał muzyczny stara się nauczyć skrzypce swojego komunikatu. Biorąc pod uwagę zjawisko krzywej uczenia się (the learning curve) skrzypce na początku „podłapują” komunikat w sposób rachityczny, ale bardzo szczery. W momencie gdy rotacja komunikatu zmienia bieg, proces nauki rozpoczyna się po raz wtóry. Ponieważ nauka zabiera czas i energię, naturalną jej częścią jest również frustracja i przebodźcowanie. Czasem komunikaty bywają również źle zrozumiane lub wyjęte z kontekstu - lecz nawet wtedy efekty bywają fascynujące.” ~ Antoni Cholewiński

„Tara” - obraz życia towarzyskiego i rozrywek, a także religijności

(Życie towarzyskie i rozrywka (Taniec); Pomoc innym i praktyki religijne (Amen); Uczestnictwo w sporcie i rekreacja oraz zamiłowania osobiste (Rondo i Allegro)) „Tytuł utworu „Tara” nie jest przypadkowy, gdyż tworzą go pierwsze litery nazw poszczególnych części kompozycji (Taniec, Amen, Rondo i Allegro). Każdy z nas ma swoje marzenia, cele w życiu, priorytety. Często mierzymy je sukcesem w pracy, statusem społecznym czy wykształceniem, jednak w życiu potrzebujemy balansu, bo kiedy waga spraw równie ważnych jak życie towarzyskie, pasje, sport czy wiara jest zbyt mała, to opakowanie naszego życia zaczyna pękać. Dlatego „Tara” (masa opakowania towaru) jest w naszym życiu tak ważna!” ~ Adam Dzieżyk

„remON/OFFt” - obraz prac i zajęć domowych

„Utwór remON/OFFt na kontratenor, skrzypce solo i elektronikę jest próbą przekazania moich osobistych przeżyć, którym nieustannie - od czasów pandemii – towarzyszą hałasy remontów w sąsiednich mieszkaniach, a także inne uporczywe dźwięki podczas mojej twórczej pracy. Tytuł utworu jest połączeniem słowa „remont” z angielskimi słowami „on” i „off” (włączony/wyłączony). Wyrazy ON i OFF nawiązują do niespodziewanie pojawiąjących się i nagle znikających dźwięków wiertarki. Hałas ten, jak żaden inny, potrafi bezprecedensowo przestraszyć człowieka będącego w stanie skupienia, ponieważ poza nieprzyjemnym brzmieniem generuje ponad 90dB hałasu. Partia elektroniki imituje wszystkie dźwięki życia codziennego sąsiadów, z którymi musi zmagać się osoba pracująca z domu. Partie kontratenora i skrzypiec są odzwierciedleniem przeżywanych wówczas emocji – irytacji, zdenerwowania, gniewu, a także bezradności. W utworze znajdują się rozszerzone techniki wykonawcze, a harmonia budowana jest przy wykorzystaniu ciągu wcześniej uporządkowanych interwałów. Dodatkowo w partii elektroniki znajdują się bity charakterystyczne dla muzyki klubowej podbijające nastrój życia codziennego.” ~ Magdalena Gorwa

„waving of swarm” - obraz drogi do pracy i korzystania z massmediów

„Utwór zatytułowany waving of swarm jest muzyczną interpretacją sposobów korzystania z mediów, w kontekście metod przemieszczania się. Oprócz elementów autorskiej interpretacji brutalizmu w kontekście muzyki, uzyskałem także efekt maksymalnego ruchu (mikroskala – poszczególne idee i techniki) i bezruchu (skala makro – suma poszczególnych części). Fala dźwiękowa przedstawia odbicie fal elektromagnetycznych i radiowych niezbędnych do odbioru mediów, które niczym falujący rój wpływają na kierunek naszego życia, stają się jego niezależnymi „poruszycielami”. Zderzenie skrzypiec z głosem funkcjonuje nie tylko jako muzyczna dychotomia, lecz także jako harmonijne i dopełniające się spektrum fal. Wykorzystałem do maksimum potencjał dźwiękowy obu tych instrumentów jednocześnie wzbogacając je o efekty elektroniczne, które w swej naturze zajmują się rzeźbieniem przestrzeni dźwiękowych.” ~ Nikodem Kluczyński

„being dreamt” - obraz rutyny wieczornej

Audialna warstwa wieczoru obfituje w różnego rodzaju odgłosy, nie chciałem jednak by zostały one w literalny sposób przeniesione do kompozycji. W kompozycji próbuję „odmimetyzować”, naśladować subtelnie - w warstwie elektronicznej słyszymy różnego rodzaju odgłosy przepuszczone przez filtry, vocoder czy efekt pogłosu. Obsada obejmuje głos (bas), skrzypce i elektronikę w rozumieniu live electronics (tj. przetwarzania i generowania dźwięku w czasie rzeczywistym) oraz taśmę (prerejestrowany materiał obejmujący przetworzone dźwięki naturalne, m.in. stuk sztućców, szum wody itp.). Warstwa harmoniczna opiera się na długich, spektralnie przetworzonych harmoniach, którym podporządkowana jest warstwa harmoniczna oraz materiał instrumentalny. Partia wokalna obejmuje jedynie głoski czy sylaby, które nie mają ukrytego znaczenia. Skrzypce stanowią równocześnie przeciwwagę dla głosu oraz stają się czymś w rodzaju „sonicznej aureoli”. Spowolniona narracja imituje poczucie upływu czasu podczas snu. Wewnętrzne zróżnicowanie, z najdłuższym odcinkiem obrazującym sen, będącym jego artystyczną transfiguracją, ma bezpośrednie odzwierciedlenie w tytule (dosł. „będąc śnionym”)

Kontakt